D-reizen overweegt reizen aan te gaan bieden op Tjingo.nl, een site die klanten standaard 5 procent korting biedt. Jan van der Tempel, oprichter van Tjingo, zou aan de basis staan van de invallen bij reisorganisaties door de NMa, die ook aan D-reizen een bezoek bracht.

Dat meldt Reisrevue. Het vakblad kreeg inzage in wat het zelf het ‘Tempel-dossier’ noemt, orders vol met informatie die Tjingo’s Jan van der Tempel verzamelde over vermeende kartelvorming, prijsafspraken en machtsmisbruik in de reisbranche. Volgens Reisrevue staat het dossier, getiteld ‘De pakketreizenmarkt in Nederland, van agentuurovereenkomst tot branchebreed kartel’, vrijwel zeker aan de basis van het onderzoek dat de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) is gestart.

‘Niets te verbergen’
Van der Tempel had zijn dossier afgeleverd bij TUI, waartegen hij eerder dit jaar een gevoelige juridische nederlaag leed. TUI had volgens Reisrevue net besloten de paperassen zelf naar de NMa te brengen ‘om een reputatiebeschadigend verrassingsbezoek te voorkomen’. Volgens CEO Steven van der Heijden had TUI immers niets te verbergen. ‘Jammer genoeg haalde de actualiteit ons in’, zegt hij.

Inval bij D-reizen
Na de invallen bij TUI, OAD, Thomas Cook en reiskoepel ANVR vorige week, bracht de NMa deze week een onaangekondigd bezoek aan D-reizen. Zo’n bezoek brengt de autoriteit alleen als er een vermoeden bestaat van overtredingen van de Mededingswet.

‘Creatieve ondernemers
Opmerkelijk is dat D-reizen juist in deze fase aangeeft een samenwerking met Tjingo niet uit te sluiten. In Reisrevue zegt topman Steven van Nieuwenhuijzen: ‘Ik keur niet gelijk jonge marktpartijen met frisse ideeën af. Achter Tjingo zitten creatieve ondernemers die hun ict en marketing goed op orde hebben en veel traffic genereren op internet. Daar kijkt D-reizen ook naar.’

Marge
Tjingo, tot een goed jaar geleden bekend als Vakantiekaart.nl, maakte zich de afgelopen jaren niet populair bij met name touroperators. Hun reizen worden door anonieme retailpartners tegen lagere prijzen aangeboden op de site van Van der Tempel. De consument krijgt standaard 5 procent korting en deze reisbureaus delen de overgebleven marge met Tjingo. Andere reisbureaus, die wel met de betrokken touroperators maar niet met Tjingo werken, zijn daar ook niet blij mee.

Touroperator TUI Nederland mag reisagenten de toegang tot zijn aanbod weigeren als ze reizen met extra korting aanbieden op Tjingo.nl. Reisrevue spreekt van een ‘spraakmakend vonnis, dat vergaande consequenties kan krijgen voor de relatie touroperator-reisagent’.

Toen TUI Nederland in de gaten kreeg dat zijn reisaanbod door Vemde Travel werd gebruikt om te linken naar Tjingo.nl, waar vakantiegangers altijd 5 procent korting krijgen, besloot het de contentlevering in oktober vorig jaar te staken. Vemde Travel vorderde bij de rechtbank dat TUI de blokkade zou opheffen, maar kreeg van de voorzieningenrechter geen gelijk. Het gerechtshof in Arnhem kwam deze week tot hetzelfde oordeel.

Regie
Topman Steven van der Heijden van TUI Nederland reageerde verheugd op het vonnis. Tegen Reisrevue spreekt hij van ‘gerechtigheid’: ‘Wij mogen zelf bepalen via wie we onze content verkopen en tegen welke voorwaarden. Dat betekent dat we de regie in eigen hand kunnen houden.’

Website bouwen
Vemde zou contractbreuk plegen door content van TUI zonder voorafgaande toestemming door te sluizen naar Tjingo. Jan van der Tempel, directeur van Tjingo, zei eerder tegen Twinkle dat zijn bedrijf – geen partij in de rechtszaak – vooral marketinginspanningen verricht voor partners: ‘Wij krijgen geen content geleverd. Wel bouwen wij in opdracht van Vemde Travel een website waarmee het bureau succesvol kan zijn op internet. Ik begrijp niet wat daar mis mee is.’

Mededinging niet beperkt
De rechter bleek niet gevoelig voor Vemde Travels argument dat TUI de mededinging in de reisbranche bewust zou beperken. Volgens de rechter heeft TUI ‘gelet op het beginsel van contractsvrijheid’ het recht de contentvoorziening richting Vemde te staken. ‘TUI kan er aanspraak op maken dat de reisverkoop uitsluitend plaatsvindt op verkooppunten die in de agentuurovereenkomst zijn vastgelegd. Vemde heeft daarmee strijdig gehandeld’, aldus de rechter.

Toen TUI Nederland in de gaten kreeg dat zijn reisaanbod door Vemde Travel werd gebruikt om te linken naar Tjingo.nl, waar vakantiegangers sowieso 5 procent korting krijgen, besloot het de contentlevering in oktober te staken. Vemde Travel vorderde bij de rechtband dat TUI de blokkade zou opheffen, maar kreeg van de voorzieningenrechter geen gelijk. Dat meldt vakblad Reisrevue.

Contractbreuk
Cruciaal is dat Vemde Travel de content van TUI rechtstreeks doorsluist naar Tjingo.nl. Daarmee pleegt het reisbureau contractbreuk volgens de rechter: ‘Tjingo is geen door TUI goedgekeurd verkooppunt en Vemde Travel is zonder toestemming van TUI niet gerechtigd om de content van TUI te gebruiken voor het boeken van reizen via de Tjingo-website.’

Tjingo en Vemde Travel ontkennen deze lezing. Jan van der Tempel, directeur van Tjingo: ‘Wij krijgen geen content geleverd. Wel bouwen wij in opdracht van Vemde Travel een website waarmee het bureau succesvol kan zijn op internet. Ik begrijp niet wat daar mis mee is.’

Prijsvoorwaarden
Prijsdumper Tjingo, dat zaken doet met achttien reisbureaus, zorgde de afgelopen maanden voor veel reuring in de reisbranche. Begin deze maand kregen Vemde Travel en GoodBookers uit Castricum, dat ook zaken doet met Tjingo, al een juridische tik te verwerken. Toen oordeelde de kort gedingrechter dat touroperator Vacansoleil voorwaarden mocht stellen aan de prijs die retailpartners als Vemde en GoodBookers vragen voor reizen.

‘Onwerkbare situatie’
Van der Tempel zei destijds in een reactie op die uitspraak tegen Twinkle: ‘Dit zou betekenen dat agenten (reisbureaus, red.) naar de pijpen van touroperators moeten dansen, omdat die dan niet meer aan de mededingingsregels gebonden zijn. Mededingingsrechtelijk maakt de agent in dat geval onderdeel uit van de salesafdeling van de touroperator. Omdat de meeste agenten zaken doen met vele tientallen touroperators, zou dan een totaal onwerkbare situatie ontstaan.’

Het kort geding was aangespannen door GoodBookers in Castricum en Vemde Travel, omdat Vacansoleil hen verbood reizen goedkoper aan te bieden via discountsite Tjingo.nl. De reisbureaus stelden zich op het standpunt dat ze zelf de vrijheid hebben om prijzen te bepalen.

Vinger in de pap
Volgens de rechter hoeft die redenatie niet altijd op te gaan en mag Vacansoleil vooralsnog wel degelijk voorwaarden stellen aan de prijs die retailpartners vragen voor hun producten. Belangrijk in het oordeel was, zegt zowel Vacansoleil-directeur Bart van der Linden in Reisrevue als Tjingo’s Jan van der Tempel tegen Twinkle, dat Vacansoleil een relatief kleine touroperator is. Een vinger in de pap vindt de kortgedingrechter daarom te billijken.

‘Totaal onwerkbaar’
Van der Linden en Van den Tempel oordelen allebei dat de uitspraak, mits die blijft staan, nogal wat gevolgen zou hebben. Van der Linden in Reisrevue: ‘De positie van het reisbureau om wel of niet het prijsbeleid te mogen bepalen staat op het spel.’ Van der Tempel, die benadrukt wel belanghebbende, maar geen partij te zijn in de zaak: ‘Dit zou betekenen dat agenten (reisbureaus, red.) naar de pijpen van touroperators moeten dansen, omdat die dan niet meer aan de mededingingsregels gebonden zijn. Mededingingsrechtelijk maakt de agent in dat geval onderdeel uit van de salesafdeling van de touroperator. Omdat de meeste agenten zaken doen met vele tientallen touroperators, zou dan een totaal onwerkbare situatie ontstaan.’

Verzekeringsbranche
Van der Tempel, die de ‘intimidatie’ van touroperators jegens reisbureaus eind vorig jaar aan de kaak stelde, verwacht dat het rechterlijk oordeel in hoger beroep of een bodemprocedure zal stranden. ‘Anders reiken de consequenties nog veel verder dan de reisbranche. Denk eens aan de verzekeringsbranche, waar intermediairs producten verkopen van verschillende partijen. De kans dat dit oordeel overeind blijft, acht ik heel klein.’

Bureaus aan zet
De keuze voor een hoger beroep of een bodemprocedure is echter niet aan Van der Tempel, maar aan GoodBookers en/of Vemde Travel. Die zijn nog gewoon aangesloten bij Tjingo.nl, net als zestien andere reisbureaus. Samen bieden ze reizen van ongeveer honderd touroperators met standaard 5 procent korting aan.

Volgens Jan van der Tempel dekte de naam Vakantiekaart.nl de lading van het bedrijfsconcept niet meer. Het verdienmodel van de site leunde lang op de verkoop van ‘vakantiekaarten’, van 50 euro per stuk.

Commissies
Al zo’n twee jaar geleden besloot Vakantiekaart.nl geen geld meer te vragen voor de kaarten, waarvan er inmiddels zo’n zeshonderdduizend zijn verspreid. Sinds die tijd leeft Vakantiekaart alleen van een deel van de commissies die de achttien aangesloten reisbureaus verdienen met de verkoop aan leden van het de site.

Voortaan kunnen mensen die met korting willen boeken zich gratis aanmelden op Tjingo.nl, waardoor de kaarten overbodig worden. Van der Tempel: ‘We spreken voorlopig nog wel van leden, maar feitelijk gaat het om mensen die zich als klant registeren, zoals ze dat ook doen bij Bol.com.’

Niet blij
Vakantiekaart.nl maakte zich het afgelopen jaar niet populair bij met name touroperators. Hun reizen worden door retailpartners tegen extra korting aangeboden op de site van Van der Tempel. Daar zijn ook andere reisbureaus waar de touroperators mee werken niet blij mee.

Intimidatie en dreigementen
Van der Tempel liet daarop weten dat de reisbureaus in het netwerk van Vakantiekaart.nl het slachtoffer zijn van intimidatie en dreigementen van touroperators. Met mededingingsregels in de hand overwegen de reisbureaus uit het partnernetwerk van Tjingo nu een gang naar de rechter te maken om deze praktijken een halt toe te roepen. ‘Tjingo heeft geen contracten met die touroperators’, aldus Van der Tempel. ‘Voor ons zelf ligt een gang naar de rechter dan ook niet voor de hand.’

Tjingo-magazine
Ondertussen vraagt Tjingo de aandacht van het grote publiek met reclame op internet en televisie. Net voor de Kerst verscheen ook de eerste editie van een Tjingo-magazine, waarin leden onder meer worden gewezen op actuele reisaanbiedingen.

De tv-commercial van Tjingo vindt u hier.

Volgens directeur Jan van der Tempel zijn de achttien reisagenten die Vakantiekaart.nl voeden steeds vaker slachtoffer van intimidatie door touroperators. Die zouden de bureaus sancties opleggen en dreigen met afsluiting.

Corendon
Touroperators als Vacancesoleil en Corendon, beide ook exploitant van reisbureaus, keren zich tegen het gedrag van retailpartners die hun reizen tegen korting aanprijzen op Vakantiekaart.nl. Zo ontstond de situatie dat reizen van Corendon op Vakantiekaart.nl 5 procent goedkoper zijn dan op Corendon.nl.

Verkoopcommissie
De achttien reisbureaus die Vakantiekaart.nl voeden, nemen genoegen met een veel lagere verkoopcommissie als een reis via die site wordt verkocht. Probleem voor bedrijven als Corendon is dat ze niet weten welke van hun retailpartners zaken doen met Vakantiekaart.nl. Corendon-directeur Atilay Uslu liet onlangs weten dat hij het van één bureau wel wist, waarna de verkoopcommissie naar beneden werd bijgesteld. Uslu: ‘Blijkbaar kan het dan alsnog uit.’

‘Helemaal klaar mee’
Van der Tempel keert zich tegen dergelijke sancties en heeft een advocaat in de arm genomen. Tegen Reisrevue zegt hij: ‘We pakken onder andere Vacansoleil aan. Onze agenten zijn er helemaal klaar mee. Desnoods gaan we forceren dat de reisbranche zich aan de wet houdt. Verkoopkorting mag immers niet verboden worden. Touroperators kunnen reisbureaus nu eenmaal niet beperken in hun zelfstandige retail- en prijsbeleid.’

Uslu voert momenteel gesprekken met Vakantiekaart.nl. Hij hoopt dat die site reizen van Corendon niet meer met 5 procent korting zal aanbieden.

Door deze standaardkorting is Vakantiekaart.nl niet alleen goedkoper dan Corendon zelf (via Corendon.nl), maar ook goedkoper dan andere reisbureaus die reizen van Corendon aanbieden, zoals bijvoorbeeld D-reizen. En dus heeft Uslu veel uit te leggen aan zijn partner-netwerk.

Verkoopcommissie
Hoe kan Vakantiekaart.nl die korting dan bieden? De boekingssite, toegankelijk voor ruim zeshonderdduizend kaarthouders, verzamelt het aanbod van 18 reisbureaus. Van de in de reisbranche gebruikelijke 10 procent verkoopcommissie, geven de partners van Vakantiekaart.nl standaard 5 procent terug aan de klant. De overgebleven commissie, 5 procent van de reiswaarde, deelt Vakantiekaart met het reisbureau dat de reis heeft afgehandeld.

Geen overeenkomst
Punt is nu dat Uslu niet weet wie van de bureaus uit zijn netwerk de Corendon-reizen ook via Vakantiekaart.nl verkoopt: ‘Tegen Vakantiekaart kan ik weinig beginnen, want daar heb ik geen overeenkomst mee. Die heb ik wel met de reisbureaus die zaken doen met Vakantiekaart. We lopen zeker omzet mis zo, maar ik heb geen zin om een detective in te huren om te zien wie daarachter zit. Ik ga geen politieagentje spelen.’

Van een enkel reisbureau weet Uslu het wel: ‘Die hebben we laten weten dat zijn verkoopcommissie op onze reizen met 5 procent omlaag gaat. Blijkbaar kan dat uit. Aan de verkoop van een reis via Vakantiekaart houden ze nog minder over (zo’n 2,5 procent, red.).’

Level playing field
Corendon heeft al verschillende gesprekken gevoerd met Vakantiekaart.nl, in de hoop dat die af wil zien van de standaardkortingen. Uslu: ‘Het valt niet mee hier een oplossing voor te vinden. Vakantiekaart probeert ook gewoon geld te verdienen. Maar ik ben voorstander van een level playing field, met gelijke kansen voor iedereen.’

Touroperators onder druk
Jan van der Tempel van Vakantiekaart.nl gelooft niet in een level playing field op het gebied van pricing: ‘Daar ben ik het absoluut niet mee eens. Het aan banden leggen van wat wij doen is niet aan de orde. Het houdt juridisch geen stand en dat weet Corendon ook. Ik begrijp wel dat touroperators onder druk staan van andere reisbureaus om hier iets aan te doen, maar ze mogen hun retailers niet beperken om reizen goedkoper aan te bieden.’

Van der Tempel stelt dat er ‘met de touroperators in geen geval compromissen bespreekbaar zijn op het feit dat wij voor onze klanten de beste deal hebben’. Een laagste prijsgarantie is wat anders dan een garantie op 5 procent standaardkorting. Zit hem daarin de onderhandelingsruimte? Van der Tempel: ‘We zijn in gesprek, dus daar laat ik me niet over uit.’

Represailles
Eind vorig jaar, toen Twinkle schreef over de herlancering van Vakantiekaart.nl, sprak Van der Tempels compagnon Björn Huiskes nog over relaties met 25 bij ANVR-SGR aangesloten reisbureaus. Dat zijn er nu nog 18. Van der Tempel wil ‘in het midden laten’ of er bureaus zijn vetrokken uit angst voor represailles van touroperators. ‘Die afname van het aantal bureaus zit hem meer in een stukje consolidering en schaalvergroting. We halen nu meer volume uit de bestaande partners en dat is beter te managen. Overigens beleven we een fantastisch jaar, met meer dan 10 procent groei.’